قانون امور گمرکی 

ماده 1 قانون امور گمرکی

بخش اول- تعاریف، سازمان و کلیات فصل اول- تعاریف ماده 1

مفاهیم اصطلاحات گمرکی به‌ کار برده شده در این قانون، طبق تعریفی است که از طرف شورای همکاری گمرکی به‌ صورت مجموعه برای کشورهای عضو منتشر شده و یا می‌شود مگر این‌ که در بندهای ذیل یا در سایر مواد این قانون از آن تعریف دیگری به‌ عمل آمده باشد:

الف- اظهار کالا:بیانیه‌ ای کتبی(EPL) یا شفاهی(مسیر سبز یا قرمز) است که براساس مقررات این قانون اظهارکننده ، رویه گمرکی مورد نظر خود را درباره کالا مشخص می‌کند و اطلاعات مورد نیاز برای اجرای مقررات گمرکی را ارائه می‌دهد.

ب-اظهار کننده:صاحب کالا یا نماینده قانونی او است که کالا را برابر مقررات این قانون به گمرک اظهار می‌کند. در اظهار الکترونیکی صاحب کالا یا نماینده قانونی وی به استناد گواهی رقومی (دیجیتالی) تأیید شده از مراکز مجاز صدور گواهی مذکور به‌عنوان صاحب کالا یا نماینده قانونی اظهارکننده شناخته می‌شود.

پ- اظهارنامه اجمالی:سندی است که به موجب آن شرکت حمل و نقل، فهرست کلی محمولاتی که باید تخلیه و یا بارگیری شود را هنگام ورود و یا خروج وسیله نقلیه از کشور اعلام می‌نماید.نکته: شرکت حمل دو سند صادر میکند: 1- اظهارنامه اجمالی  2- ترخیصیه(توسط کریر، فورواردر صادر میشود).

ت-اماکن گمرکی:انبارها، باراندازها، اسکله‌ها، فرودگاه ها، ایستگاه های راه‌آهن، محوطه‌ها و هر محل یا مکانی است که تحت نظارت گمرک است و برای انباشتن و نگهداری کالاها به‌ منظور انجام تشریفات گمرکی استفاده می‌شود. این اماکن می تواند انبارهای گمرکی ، انبارهای اختصاصی و سردخانه‌های عمومی باشد.

ث-ترخیص:خروج کالا از اماکن گمرکی پس از انجام تشریفات گمرکی مربوط است.

ج-ترخیصیه:سندی است که به موجب آن شرکت حمل و نقل ( کریر و فورواردر ) پس از احراز هویت، بلامانع بودن انجام تشریفات گمرکی توسط گیرنده کالا را به گمرک اعلام می‌نماید./// (اگر صاحب کالا با شرکت حمل و نقل تسویه نکرده، ترخیصیه صادر نمیگردد)

چ-تشریفات گمرکی: کلیه عملیاتی است که در اجرای مقررات گمرکی انجام می‌شود./// تشریفات قانونی>تشریفات گمرکی> مقررات گمرکی

ح-تضمین: وجه نقد، ضمانت نامه بانکی،ضمانتنامه صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق ضمانت صادرات و صندوق غیردولتی پژوهش و فناوری با رعایت اعتبارسنجی و رتبه بندی اعتباری و بیمه‌ نامه معتبری است که برای اجرای الزامات مندرج در مقررات گمرکی نزد گمرک سپرده می‌شود.//// نکته: بعضی اوقات کالا وارد گمرک شده و با گمرک به اختلاف میرسیم، سه نوع اختلاف داریم: اختلاف ارزش – اختلاف تعرفه – اختلاف مقرراتی

خ-تعهد:قبول الزام کتبی یا الکترونیکی که شخص را در برابر گمرک برای انجام یا عدم انجام عملی ملزم می‌کند.

د-حقوق ورودی:حقوق گمرکی معادل چهار درصد(%4) ارزش گمرکی کالا به اضافه سود بازرگانی که توسط هیأت وزیران تعیین می‌گردد به‌علاوه وجوهی که به‌موجب قانون، گمرک مسؤول وصول آن است و به واردات قطعی کالا تعلق می‌گیرد ولی شامل هزینه‌های انجام خدمات نمی‌شود./// (سایر وجوه شامل مواجبی که گمرک مسئول وصول ان است مثل ارزش افزوده

ذ-حمل یکسره:(رویه نیست روش حمل است) ورود کالا به اماکن گمرکی و خروج کالا از اماکن مذکور بدون تخلیه و تحویل در این اماکن با رعایت مقررات این قانون است.

ر-روز اظهار:زمانی که اظهارنامه امضاء شده به ضمیمه اسناد مربوطه توسط اظهار کننده به‌ صورت دستی یا رایانه‌ ای به گمرک ارائه می‌شود و شماره دفتر ثبت اظهارنامه به آن اختصاص می‌یابد./// زمانیکه شماره کوتاژ صادر شد در واقع اظهارنامه محقق گشته است

ز-سازمان جهانی گمرکWCO  (شورای همکاری گمرکی یا CCC):سازمان بین‌المللی بین‌الدولی که براساس کنوانسیون مورخ 24 / 9 / 1329 هجری شمسی مطابق با 15 دسامبر 1950 میلادی ایجاد گردیده است و کشور ایران در اسفند ماه سال 1337 هجری شمسی به آن پیوسته است.

ژ-سامانه (سیستم) هماهنگ‌ شده:توصیف و کد گذاری کالا براساس کنوانسیون بین المللی سامانه هماهنگ شده (Harmonic System) توصیف و نشانه ‌گذاری (کدگذاری) کالا مورخ 14 ژوئن 1983 میلادی که به ‌تصویب شورای همکاری گمرکی رسیده و جمهوری اسلامی ایران براساس ماده واحده قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون یاد شده مصوب 20 / 6 / 1373 هجری شمسی، به آن پیوسته است.

س-شرکت حمل و نقل بین‌المللی:شخص حقوقی که به‌موجب مقررات قانونی، مجاز به انجام عملیات حمل و نقل بین المللی است.

ش-صاحب کالای تجاری:شخصی است که نسخ اصلی اسناد خرید و حمل به ‌نام او صادر شده (و در مورد کالای خریداری شده با تعهد سامانه بانکی، آن اسناد از طرف بانک مهر شده) و ترخیصیه نیز به‌ نام او باشد یا اسناد مزبور به‌نام وی ظهرنویسی و صحت امضاء واگذارنده از طرف مقام صلاحیت دار (دفتر اسناد رسمی) گواهی شده باشد./// (اسناد را حتی می توانند در دفتر اسناد رسمی ظهرنویسی و کالا را به فروش برسانند)

ص- قلمرو گمرکی: آن قسمت از قلمرو کشور است که در آن قانون امور گمرکی اعمال می‌شود.///  (بجز مناطق آزاد و ویژه اقتصادی)

ض-کالای تجاری:کالایی که به تشخیص گمرک ایران برای فروش، صادر یا وارد می‌گردد اعم از این ‌که به همان شکل یا پس از انجام عملیات اعم از تولیدی، تفکیک و بسته‌ بندی به فروش برسد. /// کالای تجاری حتما باید برای فروش باشد، تعداد زیاد – کالای مسافری تا 80 دلار است.

ط-کالای داخلی:کالایی که در قلمرو گمرکی کشور تولید یا ساخته شده یا کالای خارجی است که ورود قطعی شده است.

ظ-کالای گمرک نشده:کالایی که تحت نظارت و کنترل گمرک است ولی تشریفات گمرکی آن به‌طور کامل انجام نشده است.///(ترخیص نشده).

ع-کالای مجاز: کالایی که صدور یا ورود آن با رعایت ضوابط نیاز به کسب مجوز ندارد.

غ-کالای مجاز مشروط:کالایی که صدور یا ورود آن نیاز به کسب موافقت قبلی یک یا چند سازمان دولتی دارد.

ف-کالای ممنوع:کالایی که صدور یا ورود آن بنا به مصالح ملی یا شرع مقدس اسلام به‌ موجب قانون ممنوع است./// (قانونی مثل اسلحه و مشروب و دولتی یعنی دولت با اجازه ای که قانون به وی داده واردات را منع میکند مثل منع واردات لوازم خانگی در سال 97 تا 1404)

ق-کنترل های گمرکی:اقداماتی که توسط گمرک به‌ منظور حصول اطمینان از رعایت مقررات گمرکی انجام می‌شود. /// (کلید واژه اطمینان یعنی کنترل گمرکی) و (کلید واژه اجرای مقررات یعنی تشریفات گمرکی).

ک-مرجع تحویل‌ گیرنده:شخص حقوقی که به‌ موجب قانون یا قراردادهای متکی به قانون مسئولیت تحویل و نگهداری کالاهای مربوط به عموم اشخاص را که تشریفات گمرکی آن انجام نشده است در اماکن گمرکی برعهده دارد. این اصطلاح شامل سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی نیست.

گ-مقررات گمرکی:قوانین و مقررات اعم از آیین نامه‌های اجرائی، دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌هایی که نظارت یا اجرای آن به گمرک واگذار گردیده است.

ل-هزینـه‌های انجام خدمات: وجوهی که در قبال انجام خدماتی از قبیل هزینـه اشعه ایکس (ایکس ری)، مهر و مـوم، پلمب، باربـری، انبارداری در اماکـن گمرکی، آزمـایش و تعرفه‌ بندی، مراقبت، بـدرقه، توزین کالا و خدمات فـوق‌العاده دریافـت می‌شود و شرایط، ضوابط و مصـادیق آن متناسـب با خدمات انجـام شده تعیین می‌‌گردد./// (هزینه انجام خدمات جزء حقوق ورودی نیست).